Piotrków Trybunalski
PT

 Początek funkcjonowania obiektu - rok 1846
 WWŽD - Warszawsko - Wienskaja Železnaja Doroga / Droga Żelazna Warszawsko - Wiedeńska
LK nr 1 Warszawa Zachodnia - Katowice  km 144.24
LK nr 24 Piotrków Trybunalski - Zarzecze  km 0.00

 Stan aktualności zdjęć i większości opisów na stronie - rok 2023  Wysokość n.p.m. 205 m

Strona zawiera także opis stacji Piotrków Trybunalski Wąskotorowy.
min 308 1.jpgWizyta 1 - maj 2009.

Na tor 2 przy peronie 1 podstawił się własnie pojedyńczy "kibelek" do Koluszek. Odjedzie stąd o 16:13.
min 308 2.jpgWidok z kładki nad torami. Na tor 1 przy peronie 2 wjechał pospieszny "Stoczniowiec" (11 wagonów) z Gdyni Głównej do Katowic i Krakowa Głównego.
min 308 3.jpgGodzina 15:26. "Stoczniowiec" punktualnie wyrusza w dalszą drogę - właśnie przejeżdża ulicę Słowackiego.
min 308 4.jpgWidok na południe - wyjazd w kierunku Radomska i Częstochowy. 4 km stąd od "Wiedenki" odbija w prawo obecnie już tylko towarowa linia do Bełchatowa. Pociągi pasażerskie do Bełchatowa Miasta (a dokładnie do stacji zakładowej Biały Ług znajdującej się niedaleko głównego wejścia do Elektrowni Bełchatów) kursowały do maja 1998 roku. W Piotrkowie startowały na ogół z toru 3 - tego po prawej stronie.
min 308 5.jpgBudynek stacji - widok z peronu 2.
min 308 6.jpgUjęcie odwrotne z tego samego peronu. Odległe czasy Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej pamięta nie tylko dworcowy budynek, ale także wiata nad peronem 1. Przydałby się tutaj remont podobny do tego na stacji w Skierniewicach albo przynajmniej solidny lifting, bo całość nie wygląda zbyt dobrze...
min 308 7.jpgWidok na północ - wyjazd w kierunku Koluszek.
min 308 8.jpgPeron 1 - widok ogólny stacji od strony północnej.
min 308 9.jpgWizyta 2 - sierpień 2023.

Ogólne spojrzenie na dworzec PKP od strony południowej z peronu 1.
min 308 10.jpgPo przeciwnej stronie budynku dworca - za torem 3 znajduje się kolejowy budynek służbowy o przeznaczeniu raczej mi nieznanym. Kiedyś było to biurowiec zaplecza technicznego i warsztatów tutejszej stacji.
min 308 11.jpgJest 10:48. Na tor 2 przy peronie 1 wjeżdża TLK "Flisak" z Katowic do Gdyni Głównej przez Łódź Kaliską i Płock. Pociąg niewielki - 3 wagony prowadzone przez elektrowóz EP07-435 (PKP IC Zakład Południowy w Krakowie).
min 308 12.jpgTLK "Flisak" przejechał - rogatki w górę i ulicą Słowackiego ponownie zaczyna przemieszczać się sznur samochodów. Wchodzimy na kładkę nad torami.
min 308 13.jpgUjęcie z kładki na południe - najpierw bardzo rozbudowana, towarowa część stacji a później wyjazd do Częstochowy oraz do Bełchatowa. Ta druga linia (obecnie tylko o przeznaczeniu towarowym) odbija od "wiedenki" w kierunku zachodnim 3 km stąd. Po prawej młyn zbożowy. Jest starszym z dwóch tego typu obiektów istniejących na terenie miasta. Pochodzi z XIX wieku, działa nieprzerwanie od ponad 150 lat a jego potężna bryła stanowi bardzo charakterystyczny element bliskiego otoczenia dworca. Obecnie wchodzi w skład Zakładów Zbożowo - Młynarskich w Piotrkowie Trybunalskim.
min 308 14.jpgUjęcie z kładki na północ - stad bardzo ładnie widać cały dworzec i bardzo wielu kolejowych fotografów z tego miejsca korzysta. Ja też nie udawałem że o tym nie wiem :)
Spojrzenie w dół - TLK "Flisak" nadal stoi sobie na torze 2.
Ogólne spojrzenie na dworzec od strony południowej z peronu 2. Po prawej tor 1, po lewej tor 3. Peron ten został przebudowany i poszerzony w latach 2013 - 2014. Jego poszerzenie odbyło się kosztem ówczesnego toru 3 który został zlikwidowany. Obecny tor o tym numerze jest dawnym torem 5.
W latach 2010 - 2012 przeprowadzono gruntowny remont budynku dworca pod nadzorem konserwatora zabytków. Obiekt został przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych a w jego sąsiedztwie powstała fontanna i plac zabaw dla dzieci. Jak oczekiwać na pociąg to na wesoło :)
Ujęcie w kierunku północnym z peronu 2 - wyjazd do Koluszek. Stojący po prawej stronie przydworcowy magazyn także doczekał się całkowitego remontu. W niepamiętnych czasach do jego rampy prowadził krótki tor zakończony kozłem oporowym.
Budynek dworca powstał w roku 1846 jest więc tu obecny praktycznie od początku funkcjonowania Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej. Obiekt przed I wojną światową był kilka razy przebudowywany a obecny kształt uzyskał w latach 1915 - 1922. Widok od strony północnej z peronu 2.
Jak wspomniałem wcześniej - budowla jest zabytkiem pod nadzorem konserwatorskim. Dotyczy to także pięknie odrestaurowanej wiaty nad sporym fragmentem peronu 1 czyli "warszawskiego". Takie udogodnienie dla podróżnych pojawiło się tutaj już na początku XX wieku jak na dworzec kolejowy miasta gubernialnego przystało.
Peron 2 - ujęcie na południe czyli wyjazd w kierunku Częstochowy oraz Bełchatowa.

Mapa przedstawia aktualny status węzła kolejowego w Piotrkowie Trybunalskim.
●●● linia magistralna (dawna Kolej Warszawsko - Wiedeńska) Warszawa - Koluszki - Częstochowa - Katowice czynna w ruchu pasażerskim i towarowym.
●●● linia do miasta, kopalni i elektrowni Bełchatów - niezelektryfikowana i jednotorowa, wykorzystywana w ruchu towarowym (do roku 2000 także w ruchu pasażerskim).
●●● likwidowana etapami wąskotorowa linia do Sulejowa - rozbiórka jej ostatniego odcinka do przystanku Bugaj nastąpiła w roku 2006.
Budynek dworca widziany od strony miasta - ulica Polskiej Organizacji Wojskowej.
Dworzec w Piotrkowie Trybunalskim jest równolatkiem Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej, która dotarła tutaj w październiku 1846 roku. Gdy był budowany, znajdował się na peryferiach miasta. Obecnie jest to jego ścisłe centrum.
Zamek Królewski w Piotrkowie Trybunalskim. To chyba najbardziej nieskomplikowany architektonicznie zamek w Polsce - prostopadłościan przykryty czterospadowym dachem. Wybudowano go w latach 1512 - 1519 w stylu gotycko - renesansowym na polecenie króla Zygmunta I Starego. W założeniu miała to być siedziba monarchy podczas odbywania sejmów w Piotrkowie - mieście będącym w wiekach XV i XVI głównym ośrodkiem parlamentarnym Polski. To tutaj w roku 1468 zebrał się pierwszy dwuizbowy sejm walny, a w roku 1493 roku obradował sejm który utrwalił strukturę izby poselskiej i senatu. Piotrków - dlatego Trybunalski - był wtedy jednym z najznamienitszych miast Rzeczypospolitej. Prawie jak stolica :)
Piotrków Trybunalski
mapa topograficzna
rok 1937
Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego 1919 - 1939.
Linki zewnętrzne
  1. Stacja Piotrków Trybunalski ❋  Ogólnopolska Baza Kolejowa
  2. Stacja Piotrków Trybunalski ❋  Baza Danych Kolejowych
  3. Stacja Piotrków Trybunalski ❋  Atlas Kolejowy Polski
Lata likwidacji pasażerskiej komunikacji kolejowej na liniach wychodzących ze stacji PIOTRKÓW TRYBUNALSKI
1998 ---> Bełchatów Miasto - BIAŁY ŁUG
ROZKŁAD JAZDY

Piotrków Trybunalski

tablica odjazdów
tablica przyjazdów


Piotrków Trybunalski Wąskotorowy

Kolej wąskotorowa o prześwicie 750 mm.
Smutne pozostałości po piotrkowskiej wąskotorówce. Dawny budynek stacji Piotrków Trybunalski Wąskotorowy po lewej, w głębi dawna dwustanowiskowa lokomotywownia. Semafor kształtowy po prawej to oczywiście atrapa - w tym miejscu oficjalnie stać nie powinien. Ale za to jest w niezłym stanie - zachowały się nawet obie przesłony latarniowe - czerwona i zielona.
Bliższe ujęcie na lokomotywownię i zabytkowy tabor zaparkowany na jednym z torów. Po prawej linia normalnotorowa z Koluszek do Częstochowy.
Na pierwszym planie wagon pasażerski 3Aw - w środku był nawet piecyk węglowy i WC. Pociągi zestawione z takich właśnie wagonów woziły kiedyś pasażerów pomiędzy Sulejowem a Piotrkowem.
Piotrków Trybunalski Wąskotorowy - ujęcie ogólne stacji. Widok na północ - wyjazd w kierunku Sulejowa...
...oraz ponownie budynek stacji.
Także od strony wjazdu z Sulejowa stoi kilka wagonów towarowych.
Jako eksponaty prezentują się (oby tak było jak najdłużej) całkiem ładnie. Dobrze że po kolejce zostało przynajmniej trochę pamiątek...
Sieciowy Rozkład Jazdy PKP
1966/67
a) tabela nr 101: Piotrków Trybunalski Wąskotorowy - Sulejów Pilica.
b) tabela nr 102: Koluszki - Budziszewice Łódzkie.
Linki zewnętrzne
  1. Stacja Piotrków Trybunalski Wąskotorowy ❋  Ogólnopolska Baza Kolejowa
  2. Piotrkowska Kolej Wąskotorowa ❋ Klimaty Wąskotorowe
  3. Piotrkowska Kolej Wąskotorowa ❋ Koleje Wąskotorowe w Polsce
1. Kolej wąskotorowa łącząca Piotrków i Sulejów powstała pod koniec roku 1902 po dwóch latach budowy. Do jej uruchomienia doprowadziło Towarzystwo Akcyjne Kolei Sulejowskiej. Zasadniczym powodem jej wybudowania był rozwój przemysłu wydobywczego w Sulejowie - na przełomie stuleci XIX i XX rozpoczęło się w okolicach tego miasteczka pozyskiwanie kamienia wapiennego i wypalanie wapna na dużą skalę. Do przewożenia węgla potrzebnego do opalania pieców wapiennych oraz do wywozu gotowego produktu w kierunku najbliższego punktu przeładunkowego znajdującego się w Piotrkowie Trybunalskim na ówczesnej Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej zaproponowano szybki i wydajny (jak na tamte czasy) transport kolejką wąskotorową. Trasa liczyła 16 km. Rozpoczynała się na stacji Piotrków Trybunalski Wąskotorowy, następnie biegła przez Milejówkę, Bugaj, Uszczyn i Przygłów do stacji Sulejów, gdzie rozgałęziała się na dwie bocznice: do Sulejowa Tartaku (przez most nad Pilicą) oraz do Podkurnędza. Wraz z upływem lat oprócz znaczenia towarowego piotrkowska wąskotorówka zyskiwała także na znaczeniu pasażerskim. Okoliczni mieszkańcy dojeżdżali nią do piotrkowskich fabryk i szkół, a w dni wolne od pracy kolejka wywoziła Piotrkowian na letniska w Przygłowie i Sulejowie.
Regres przewozów pasażerskich nastąpił w połowie lat osiemdziesiątych. Z przyczyn "ekonomicznych" PKP zaczęły redukować ilość kursów, aby w roku 1986 zawiesić całkowicie ruch pasażerski, a trzy lata później także towarowy.
Od 1990 roku zaczęło funkcjonować Towarzystwo Przyjaciół Kolejki Wąskotorowej Piotrków - Sulejów, które miało uratować ją przed czynną likwidacją. Jednak brak jakiegokolwiek zainteresowania kolejką ze strony władz miasta, a co za tym idzie - także brak dofinansowania z zewnątrz sprawił, że statutowe działanie Towarzystwa (i tak mocno ograniczone) stało się w praktyce niewykonalne. Koniec nastąpił w roku 2006 kiedy to władze Piotrkowa zdecydowały się rozebrać torowisko tłumacząc ten krok potrzebą przebudowy wylotu drogowego (DK nr 12) w kierunku Sulejowa. Po tej decyzji torowisko kolejki liczyło już tylko kilkaset metrów w obrębie stacji Piotrków Wąskotorowy. Tym samym piotrkowska wąskotorówka przestała mieć rację bytu.

2. Powiedzmy że uratowanie całej linii do Sulejowa nie było możliwe - jej pech polegał na tym że w wielu miejscach tor był położony w bezpośrednim sąsiedztwie wspomnianej już DK nr 12 do Radomia i Kielc, a w jednym miejscu - w Przygłowie nawet ją przecinał. Jest to jeden z najbardziej zatłoczonych odcinków drogowych w naszym kraju i wymaga całkowitej modernizacji (zamierzenia tego typu istnieją od kilkudziesięciu lat i na razie na zamierzeniach się kończy). Ale na pewno można było ratować fragment linii do stacji Bugaj i na tym krótkim odcinku kolejka mogła funkcjonować jako zabytek techniki. Jednak władze miasta umyły ręce i chyba z westchnieniem ulgi pozbyły się garba...
Piotrkowska wąskotorówka mogła być jedną z najcenniejszych atrakcji Piotrkowa. Wiadomo jednak, że tak się już nie stanie. Po ponad stu latach funkcjonowania kolejka przeszła do historii.

3. A wracając jeszcze do DK nr 12. Jak wspomniałem, jej fragment pomiędzy Piotrkowem Trybunalskim a Sulejowem jest jednym z najbardziej zatłoczonych, dysfunkcyjnych odcinków drogowych w naszym kraju. Ale dyskusje na temat ewentualnego rozpoczęcia przyszłej drogi ekspresowej S12 od istniejącego już węzła Łódź Południe w przebiegu pomiędzy Tomaszowem Mazowieckim a Piotrkowem Trybunalskim na południowy wschód są solidarnie sabotowane przez politruków odmian wszelakich od prawa do lewa. Tutaj zdrowy rozsądek przegrywa z bezsensownymi i nielogicznymi obietnicami (przed) wyborczymi dotyczącymi uporządkowania tranzytowego ruchu samochodów w tej okolicy na najbliższe dziesiątki lat - takimi jak chociażby hipotetyczny węzeł autostradowy Piotrków Trybunalski Południe. A wystarczy ze zrozumieniem spojrzeć w mapę a później popukać się w czoło.

Strona główna | Region Łódzki | Województwo Łódzkie | Alfabetyczny indeks stacji | Mapa serwisu | 308 |

Liczba gości na stronie Piotrków Trybunalski od 11 czerwca 2009: 11220
Data i czas poprzedniego wejścia: 20 marca 2026 / 16:49
Średnia wejść dziennie: 1.84

Wpis do bazy MySQL: 11 czerwca 2009
Ostatnia modyfikacja strony: 20 lutego 2026
2004 - 2026
© Paweł Niedomagała
All rights reserved.
Czas generowania strony: 0.154 sek